2760

zuchów

2879

harcerzy

1934

harcerzy
starszych

1576

wędrowników

1568

instruktorów

554

seniorów i
starszyzny
Na dzień 1 stycznia 2021 Chorągiew Wielkopolska liczy 11304 członków, co daje 12,2% członków ZHP!

Związek Harcerstwa Polskiego

Chorągiew Wielkopolska
im. Powstańców Wielkopolskich 1918-19
ul. św. Marcin 80/82 61 809 Poznań
(Centrum Kultury „Zamek”, III piętro)
@ wielkopolska@zhp.pl, biuro@zhp.wlkp.pl
www.wielkopolska.zhp.pl, www.zhp.wlkp.pl

Komendant Chorągwi
hm. Tomasz KUJACZYŃSKI

pok. 340
godziny urzędowania:
poniedziałek 10:00-17:00
603-391-162
@ komendant@zhp.wlkp.pl

Sekretariat
phm. Joanna STEFAŃSKA
pok. 340
godziny urzędowania:
poniedziałek 9:00-17:00
wtorek-piątek 9:00-16:00
603-644-005,
@ sekretariat@zhp.wlkp.pl

Z-czyni Komendanta ds. wsparcia wydarzeń Chorągwi
phm. Anita WALACHOWSKA

517-685-027
@ wydarzenia@zhp.wlkp.pl

Z-czyni Komendanta ds. programu
hm. Kinga PELEC

721-558-422
@ program@zhp.wlkp.pl

Z-czyni Komendanta ds. pracy z kadrą
hm. Inga RUSIN-SIWIAK

509-871-380
@ kadra@zhp.wlkp.pl

Członkini Komendy ds. organizacyjnych
phm. Joanna STEFAŃSKA

668-792-246
@ sekretariat@zhp.wlkp.pl

Skarbnik Chorągwi
hm. Maciej SIWIAK 

pok. 340
godziny urzędowania:
poniedziałek 9:00-17:00
wtorek-piątek 9:00-16:00
507-839-501
@ skarbnik@zhp.wlkp.pl

Szef Biura Komendy Chorągwi
hm. Janusz WOLSKI

pok. 337
godziny urzędowania:
poniedziałek 9:00-14:00
środa 9:00-14:00
piątek 9:00-14:00
783-155-396
@ biuro@zhp.wlkp.pl, wielkopolska@zhp.pl

Inspektor Ochrony Danych Osobowych Związku Harcerstwa Polskiego
Andrzej Rybus-Tołłoczko

888-942-222
@ zhp-iodo@rt-net.pl

Księgowość
Monika Szafraniec – Główna Księgowa
glowna.ksiegowa@zhp.wlkp.pl
Iwona Królak – kadry@zhp.wlkp.pl
ksiegowosc@zhp.wlkp.pl
pok. 342
godziny urzędowania:
poniedziałek 9:00-17:00
wtorek-piątek 8:00-16:00
607 675 008 (księgowość)

@ ksiegowosc@zhp.wlkp.pl

Autobusy Chorągwi
hm. Wieńczysław Celer
@ autobusy@zhp.wlkp.pl
pok. 337
603 196 972
zhp.wlkp.pl/autokary

Przewodniczący Rady Chorągwi
hm. Rafał M. SOCHA

@ rafal.socha@zhp.net.pl

Przewodniczący Komisji Rewizyjnej
hm. Jacek DRZEWIECKI

@ rewizyjna@zhp.wlkp.pl

Przewodniczący Sądu Harcerskiego Chorągwi
hm. Grzegorz OWCZARZAK

@ sad.harcerski@zhp.wlkp.pl

Chorągiew Wielkopolska jest częścią Związku Harcerstwa Polskiego

KONTO BANKOWE: 65 1090 1359 0000 0000 3501 8235 (Santander Bank Polski S.A. 4 oddział w Poznaniu)
NIP: 778-144-02-51
REGON: 300429024
KRAJOWY REJESTR SĄDOWY: Związek Harcerstwa Polskiego – Chorągiew Wielkopolska jest zarejestrowana w Sądzie Rejonowym w Poznaniu, XXI Wydział Gospodarczy KRS pod numerem 0000266321.
ORGANIZACJA POŻYTKU PUBLICZNEGO: Związek Harcerstwa Polskiego – Chorągiew Wielkopolska jest zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym jako organizacja pożytku publicznego. Można nam przekazać 1% podatku.
DANE DO FAKTURY: ZHP Chorągiew Wielkopolska, ul. św. Marcin 80/82 61-809 Poznań, NIP 778-144-02-51

Związek Harcerstwa Polskiego jest członkiem światowych organizacji skautowych:

WOSM – Światowej Organizacji Ruchu Skautowego
(World Organisation of Scout Movement). Członek-założyciel w latach 1922-1949 i ponownie od 1996 r. więcej o WOSM »

WAGGGS – Światowego Stowarzyszenia Przewodniczek i Skautek (World Association of Girl Guides and Girl Scouts) członek-założyciel w latach 1928-1950 i ponownie od 1996 r. więcej o WAGGGS »
ISGF – Międzynarodowego Bractwa Skautów i Przewodniczek (International Scout and Guide Fellowship) więcej o ISGF »
ICCS – Międzynarodowej Katolickiej Konferencji Skautingu (International Catholic Conference of Scouting) więcej o ICCS »
ICCG – Międzynarodowej Katolickiej Konferencji Skautingu Żeńskiego (International Catholic Conference of Guiding) członek od 2000 r. więcej o ICCG »
DESMOS – Międzynarodowego Porozumienia Skautów Prawosławnych (International Link of Orthodox Christian Scouts) członek-założyciel od 1996 r. więcej o DESMOS »

Historia harcerstwa w Wielkopolsce

Zainteresowanie skautingiem w Wielkopolsce datowane jest na początek 1912 r., kiedy kierownictwo „Sokoła” zwróciło się do Naczelnictwa we Lwowie o przysłanie do Poznania doświadczonych instruktorów, którzy przeprowadziliby kurs harcerski. Kurs taki odbył się na przełomie sierpnia i września 1912, a przeprowadzony został przez Jerzego Grodyńskiego i Tadeusza Strumiłło.

Pierwszy zastęp skautowy zorganizował Cezary Jindra, członkowie zastępu złożyli Przyrzeczenie 17 października 1912 r. W tym czasie powstała pierwsza drużyna, a następnie hufce „Piast” i „Zorza”.

Harcerze w Powstaniu Wielkopolskim

W grudniu 1916 r. powstała Główna Kwatera Skautowa na Rzeszę Niemiecką, obejmująca swym zasięgiem Wielkopolskę, Pomorze, Kujawy oraz polskie środowiska w Berlinie i Westalii. Drużyny skautowe były prześladowane przez władze zaboru i musiały działać nielegalnie. Organizacja wzięła czynny udział w Powstaniu Wielkopolskim 1918-19 – jedynym zwycięskim zrywie narodowo-wyzwoleńczym.

II Rzeczypospolita

W 1920 r. z Naczelnictwa Harcerskich Drużyn Wielkopolskich (1919-20), utworzonego w miejsce Głównej Kwatery Skautowej na Rzeszę Niemiecką, powstała Chorągiew Poznańska ZHP, przemianowana w 1935 r. na Chorągiew Wielkopolską ZHP.

Szare Szeregi – ZHP w czasie II wojny światowej

Harcerze wielkopolscy wzięli udział w obronie kraju we wrześniu 1939 r., wielu walczyło na froncie, a niezmobilizowani uczestniczyli w obronie miast. Poznański instruktor hm. Florian Marciniak został pierwszym Naczelnikiem Szarych Szeregów – ZHP w konspiracji, a Komenda Chorągwi Wielkopolskiej przekształciła się w konspiracyjny Ul „Przemysław”.

Działalność po II wojnie światowej

Pierwsza po Łódzkim Zjeździe Działaczy Harcerskich konferencja instruktorów Chorągwi Wielkopolskiej odbyła się 17 lutego 1957 r. Do najważniejszych przedsięwzięć programowych tego okresu należała akcja „Konin” w latach 1963-64 i akcja „Trzcianka” (1965 i 1970). W grudniu 1968 r. Chorągiew otrzymała imię Powstańców Wielkopolskich 1918-19, nadane w 50. rocznicę wybuchu Powstania.

W roku 1975, w związku z reformą administracyjną kraju, Chorągiew Wielkopolską podzielono na pięć jednostek: Chorągiew Poznańską, która kontynuowała tradycje i dorobek poprzedniczki, Chorągiew Kaliską, Chorągiew Konińską, Chorągiew Leszczyńską i Chorągiew Pilską.

Chorągiew Wielkopolska dzisiaj

Ponowne powstanie jednej Chorągwi Wielkopolskiej, obejmującej teren historycznej Wielkopolski, nastąpiło w sierpniu 1992 r., w trakcie Jubileuszowego Zlotu 80-lecia Harcerstwa Wielkopolskiego w Poznaniu na Malcie.

Chorągiew była inicjatorem programu ZHP „Moje Ojczyzny”, który realizowany był w latach 1994-2000. Przy bardzo dużym udziale Chorągwi odbył się także Światowy Zlot Harcerstwa Polskiego GNIEZNO 2000. W 2002 r. Chorągiew obchodziła 90 lat harcerstwa w Wielkopolsce, jubileuszowym zlotem w Poznaniu na Malcie. W 2008 r. w Chorągwi realizowana była propozycja programowa „Czas Bohaterów”, zakończona Zlotem Chorągwi w Poznaniu, z okazji 90 rocznicy wybuchu Powstania Wielkopolskiego 1918-19.

Chorągiew Wielkopolska ZHP działa na terenie:
– województwa wielkopolskiego (za wyjątkiem powiatu międzychodzkiego)
– województwa lubuskiego (powiat wschowski).

Siedzibą władz Chorągwi jest miasto Poznań.

Założenia ideowe

Celem ZHP jest wychowanie wartościowych obywateli Polski przez kreowanie ich wszechstronnego rozwoju duchowego, społecznego, intelektualnego i fizycznego, wg harcerskich zasad (ideałów): służby Bogu, Polsce i bliźnim, braterstwa z innymi ludźmi, bez względu na ich rasę, narodowość i wyznanie, pracy nad sobą, czyli świadomego kształtowania swojego charakteru i osobowości. Zasady te zawarte są w Przyrzeczeniu i Prawie Harcerskim, a także (dla młodszych dzieci) w Obietnicy i Prawie Zucha. Symbolem przynależności do ZHP jest Krzyż Harcerski i (dla młodszych dzieci) tzw. słoneczko zuchowe.

Struktura organizacyjna

Praca w ZHP organizowana jest w małych grupach (system zastępów) i odbywa się w gromadach zuchowych (dzieci 6-10 lat), drużynach harcerskich (10-13 lat), drużynach starszoharcerskich (13-16 lat), drużynach wędrowniczych (16-21 lat), drużynach wielopoziomowych oraz w kręgach instruktorskich. Dla każdej grupy wiekowej istnieje wypracowany system metodyczny, uwzględniający zabawę (zuchy), gry (harcerki i harcerze), poszukiwanie (harcerki starsze i harcerze starsi) i służbę (wędrowniczki i wędrownicy). Harcerstwo jest nie tylko stowarzyszeniem, ale i ruchem społecznym, w którym równie ważne są dzieci i młodzież, jak i ludzie dorośli.

Powstanie i początki działalności

Ruch harcerski w Polsce powstał z inspiracji skautingu w latach 1910-1911, przy czym idee skautowe – służba Bogu, Polsce i bliźnim, kontakt z przyrodą, wychowanie w grupie rówieśniczej – zostały wzbogacone przez dążenie do odzyskania niepodległości kraju.

Harcerstwo zaistniało dzięki grupie zaangażowanych wychowawców, wśród których najważniejszymi byli Andrzej Małkowski i jego żona Olga. Znaczącą rolę w jego powstaniu odegrały trzy organizacje:
1) paramilitarny Strzelec, stawiający sobie za cel przygotowanie do walki o wolną Polskę,
2) stowarzyszenie sportowe i wychowawcze Sokół,
3) stowarzyszenie abstynenckie Eleusis.

ZHP w obronie niepodległości

Powstające spontanicznie we wszystkich trzech zaborach drużyny harcerskie włączyły się aktywnie w walkę o odrodzenie narodowe, a potem o granice Rzeczypospolitej Polskiej, uczestnicząc m.in. w Powstaniu Wielkopolskim (1918-1919), wojnie polsko-bolszewickiej (1919-1921), powstaniach śląskich (1919-1921). W 1918 roku organizacje harcerskie, działające w trzech zaborach, zjednoczyły się i utworzyły jeden wspólny ZHP, który stał się współzałożycielem światowych organizacji skautowych WOSM i WAGGGS. Przyjęto jednolity zapis ideałów harcerskich, zawarty w Prawie i Przyrzeczeniu Harcerskim.

W skład ZHP wchodziły Organizacje: Harcerek, Harcerzy i Przyjaciół Harcerstwa. Władzami Związku były: Walny Zjazd, Naczelna Rada Harcerska (na której czele stał przewodniczący – w latach 1919-1920 i 1920-1923 był nim T. Strumiłło, 1923-1925 J. Haller, 1927-1929 ksiądz J. Mauersberger, 1929-1931 W. Sołtan, od 1931 M. Grażyński) oraz Naczelnictwo (Główna Kwatera Harcerek i Główna Kwatera Harcerzy). W 1918 roku ZHP liczył ok. 30 tys. członków, w 1939 – ponad 200 tys.

W okresie międzywojennym otrzymywał znaczącą pomoc państwa w działaniach wychowawczych, m.in. kolejni prezydenci RP obejmowali nad nim honorowy protektorat. Program harcerstwa uległ wzbogaceniu, rozwinęły się drużyny specjalnościowe, m.in. żeglarskie, zainicjowany został przez Aleksandra Kamińskiego ruch zuchowy.

Szare Szeregi – ZHP w czasie II wojny światowej

W czasie II wojny światowej ZHP działał w konspiracji pod pseudonimem Szare Szeregi, organizując m.in. mały sabotaż, walcząc w powstaniu warszawskim (1944). Działalność harcerzy biorących udział w walce zbrojnej upamiętnia pomnik Małego Powstańca na warszawskim Starym Mieście.

Działalność ZHP po II wojnie światowej

W 1945 roku ZHP wyszedł z podziemia i podjął pracę wychowawczą. Pomimo nacisków władz komunistycznych nie przekształcił się w organizację typu pionierskiego i w 1950 roku został rozwiązany. W jego miejsce powstała Organizacja Harcerska Związku Młodzieży Polskiej, a następnie Organizacja Harcerska Polski Ludowej. W grudniu 1956, na tzw. Zjeździe Łódzkim, ZHP został reaktywowany, przy dużym udziale przedwojennych instruktorów harcerskich. Sytuacja polityczna nie pozwoliła wówczas na zapisanie w statucie „służby Bogu”.

W późniejszych latach, mimo nacisków politycznych, ZHP nie zatracił swojego skautowego charakteru, przede wszystkim nie zaniechał harcerskiej metody wychowawczej. Wiele środowisk nadal stosowało tradycyjne Prawo i Przyrzeczenie. Równocześnie jednak ZHP stał się organizacją masową, w znacznej mierze kierowaną przez etatową kadrę wychowawczą (w 1963 liczył 1 mln członków, w 1972 – 2 mln, w 1980 – ponad 3 mln). Masowość ta – w ostatecznym rachunku szkodliwa dla rozwoju idei harcerskiej – pozwoliła m.in. na organizowanie wielkich akcji, których celem była aktywizacja regionów i miejsc zaniedbanych gospodarczo i społecznie. W latach 60. były to m.in. akcje Spisz i 1001-Frombork , w latach 70. Operacja Bieszczady 40. Nastąpiło też znaczne wzbogacenie programu harcerstwa, m.in. rozwinął się Nieprzetarty Szlak, obejmujący drużyny harcerskie dzieci niepełnosprawnych.

W latach 80. działała w ZHP półoficjalna opozycja (m.in. Kręgi Instruktorów Harcerskich imienia Andrzeja Małkowskiego, tzw. KIHAM, Ruch Harcerstwa Rzeczypospolitej), domagająca się powrotu do idei i kształtu organizacji przedwojennej. Inne ruchy (m.in. działający od 1981 Krąg Białej Podkładki) akcentowały potrzebę daleko idących zmian, dostosowujących harcerstwo do wyzwań przyszłości. Szczególną rolę odegrała masowo podejmowana przez członków ZHP tzw. Biała Służba przy kolejnych wizytach papieża Jana Pawła II w Polsce, a także aktywnie działające Rady Harcerzy Starszych.

ZHP w III Rzeczypospolitej

W 1989 część instruktorów odeszła z ZHP, tworząc organizacje alternatywne, m.in. Związek Harcerstwa Rzeczypospolitej. Równocześnie ZHP, pod wpływem oddolnych nacisków środowisk, wprowadził do statutu tradycyjne zapisy ideowe, które wycofano w marcu 1989 roku. W grudniu 1990 roku (Zjazd Bydgoski) przywrócono przedwojenną rotę Przyrzeczenia Harcerskiego („służba Bogu, Polsce i bliźnim”) i Prawa Harcerskiego.
W 1993 powrócono do tradycji protektoratu Prezydenta RP nad ZHP (Lech Wałęsa, Aleksander Kwaśniewski). W tymże roku ZHP liczył ok. 500 tys. członków. W latach 1994-2000 realizowano ogólnozwiązkowy program „Moje Ojczyzny”, akcentujący aktywną rolę harcerza w jego środowisku działania. W latach 2002-2005 realizowano natomiast program „Barwy Przyszłości”.

Zmiany statutowe dokonane w czerwcu 1995 roku na Nadzwyczajnym Zjeździe ZHP w Poznaniu stworzyły podstawy do powrotu ZHP, jako jedynego przedstawiciela harcerstwa, do Światowej Organizacji Ruchu Skautowego WOSM i Światowego Stowarzyszenia Skautek i Przewodniczek WAGGGS, co nastąpiło w 1996 roku.

Przewodniczącym ZHP w latach 1990-1996 był hm. Stefan Mirowski, w latach 1996-2001 hm. prof. dr hab. Maria Hrabowska, w latach 2001-2005 hm. prof. dr hab. Wojciech Katner, w latach 2005-2007 hm. Andrzej Borodzik,  w latach 2007-2013 hm. prof. dr hab. Adam Massalski, a od 2013 hm. Dariusz Supeł.

Naczelnikiem ZHP w latach 1990-2000 był hm. Ryszard Pacławski, w latach 2000-2005 hm. Wiesław Maślanka, w latach 2005-2007 hm. Teresa Hernik, w latach 2007-2017 hm. Małgorzata Sinica, a od 2017 hm. Anna Nowosad.

ZHP zorganizował w ostatnich latach cztery wielkie zloty: Światowy Zlot Harcerstwa Polskiego „ZEGRZE ’95”, Światowy Zlot Harcerstwa Polskiego „GNIEZNO 2000” i Zlot ZHP „KIELCE 2007” dla uczczenia 100-lecia skautingu, ZLOT ZHP „Gdańsk 2018” dla uczczenia 100-lecia ZHP.

Prócz ZHP funkcjonuje w Polsce kilka małych organizacji harcerskich (łącznie ok. 20 tys. osób), m.in.: Związek Harcerstwa Rzeczypospolitej, Stowarzyszenie Harcerstwa Katolickiego Zawisza – Federacja Skautingu Europejskiego, Stowarzyszenie Harcerskie. W środowiskach polonijnych działa Związek Harcerstwa Polskiego poza Granicami Kraju.